Κλώνος αμπέλου

Μια έννοια διαδεδομένη αλλά που δεν πολυσυζητείται είναι ο κλώνος,

Αν είστε ένας πότης κρασιού πιθανότατα έχετε ακούσει τον όρο –και υποθέτετε πως έχει να κάνει με κηπευτικές μεθόδους πίσω από το προιόν στο ποτήρι σας. Τί είναι ακριβώς λοιπόν?

Ο καλύτερος τρόπος να καταλάβουμε τι είναι ο κλώνος ενός σταφυλιού είναι να κατανοήσουμε τον σκοπό που εξυπηρετεί. Τα φυτά αναπαράγονται σεξουαλικά και χωρίς ρομαντισμούς-και μέσα από ένα συνδυασμό γενετικού υλικού από δύο γονικά φυτά με την βοήθεια του αέρα ή των αγαπημένων μελισσών. Δύο κλήματα μπορούν να αναπαραχθούν έτσι με μισά χαρακτηριστικά από το πατρικό και μισά από το μητρικό φυτό.

Όλα αυτά είναι καλά-εκτός κι αν προσπαθούμε να διατηρήσουμε τον χαρακτήρα μιάς εξαιρετικά πετυχημένης ποικιλίας σταφυλιού για κρασί (ή να απομονώσουμε ένα ξεχωριστό άρωμα, αντοχή στις ασθένειες ή γεύση). Για έναν οινοπαραγωγό ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσει αυτά τα χαρακτηριστικά είναι να το αναπαράγει με τη μέθοδο της κλωνοποίησης: ένα κομμάτι από αυτό που αποκαλείται “μητρικό φυτό” κόβεται και φυτεύεται απευθείας στο χώμα όπου θα βγάλει δικές του ρίζες. Με έναν μόνο γονέα το γενετικό υλικό του νέου αμπελιού θα παραμείνει θεωρητικά ανέπαφο.

Λέμε θεωρητικά γιατί –καθώς το κρασί είναι αιώνια περίπλοκο-μπορεί πάντα να προκύψουν παραλλαγές. Ελαφρές γενετικές μεταλλαγές εμφανίζονται συχνά μεταξύ των δισεκατομμυρίων κυττάρων που συνθέτουν ένα αμπέλι. Δηλαδή ένα κομμάτι του αμπελιού Α που φυτεύεται με σκοπό να γίνει Α-2 από μια τυχαία γενετική μετάλλαξη θα μπορούσε να αλλάξει χαρακτηριστικά καθιστώντας το μη ταυτόσημο του Α. Ενας από τούς πολλούς λόγους της ύπαρξης τόσο πολλών ποικιλιών είναι πως προσαρμόζονται πολύ εύκολα και αντιδρούν στο περιβάλλον με αποτέλεσμα την μετάλλαξή τους. Η αλλαγή μπορεί να είναι καλή ή κακή και στόχος του οινοπαραγωγού είναι να απομονώσει το αμπέλι με τα καλύτερα χαρακτηριστικά- αναπαράγοντάς το με κλώνους. Για παράδειγμα υπάρχουν εκατοντάδες κλώνοι από Pinot Noir –κι όλοι τους έχουν ένα αριθμό μοναδικών χαρακτηριστικών.

Δε πρέπει να μπερδεύουμε τον ορισμό κλώνος με τις διασταυρώσεις και τα υβρίδια. Η διασταύρωση είναι όταν δύο ποικιλίες σταφυλιών από ίδιες φυλές διασταυρώνονται παράγοντας μια νέα ποικιλία ( π.χ το Pinotage είναι διασταύρωση των Pinot Noir και Cinsault- γνωστό ως Hermitage)

Ένα υβρίδιο είναι το αποτέλεσμα της διασταύρωσης δύο γενετικά ανόμοιων ατόμων, τα οποία όμως εκφράζουν κάποιο κοινό χαρακτηριστικό με διαφορετικό τρόπο. Οι διασταυρώσεις είναι πιο συνήθεις από τα υβρίδια, αλλά οι κλώνοι είναι ο επικρατέστερος τρόπος-εφόσον οι γενετικές ποικιλίες προκύπτουν από μόνες τους, είναι αναπόφευκτο.-

Οι κλώνοι σταφυλιών χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στην βιομηχανία του οίνου κάτι που τελικά φέρνει την διαφορά και στον καταναλωτή.  Στην θάλασσα των Cabernet Sauvignon, ο κλώνος “California Clone 22,” καταφέρνει να παράγει σταφύλια με πιο υψηλό pH , κατάλληλα για την παραγωγή κόκκινων δυνατών κρασιών με ενισχυμένο φρούτο.