Λίγα λόγια για την περιοχή Jura και τα ιδιοσυγκρασιακά κρασιά της

Jura είναι μια μικρή οινοπαραγωγική περιοχή στην ανατολική Γαλλία, η οποία ευθύνεται για ορισμένα παραδοσιακά και ιδιαίτερα ιδιόμορφα στυλ κρασιού.

Η περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στη Βουργουνδία (στα δυτικά) και την Ελβετία (στα ανατολικά). Χαρακτηρίζεται από ένα τοπίο δασωμένων λόφων και την ελικοειδή τοπογραφία των βουνών Jura. Είναι κοντά, αλλά αρκετά διαφορετική από την ελβετική Jura. (το όνομα Jura προέρχεται από το λατινικό Juris που σημαίνει «ορεινό δάσος»)

Οι αμπελώνες του Jura καλύπτουν λίγο πάνω από 1.850 εκτάρια, σχηματίζοντας μια στενή λωρίδα γης μήκους σχεδόν 80 χιλιομέτρων (50 μίλια) από βορρά προς νότο. Η συνολική έκταση αυξάνεται σταθερά, αλλά εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει λιγότερο από το ένα δέκατο της έκτασης με αμπέλια, όπως υπήρχε εδώ πριν από δύο αιώνες, πριν η φυλλοξήρα αποδεκατίσει τους αμπελώνες της περιοχής.

Τα κρασιά του Jura πωλούνται με πέντε βασικές ονομασίες προέλευσης. Οι πιο σημαντικές -ποσοτικά- από αυτές είναι οι Arbois και Côtes du Jura.

Βασικές ποικιλίες σταφυλιών και στυλ κρασιού Jura
Πέντε κύριες ποικιλίες σταφυλιών που χρησιμοποιούνται στα κρασιά της περιοχής – τρεις παραδοσιακές και δύο πιο σύγχρονες. Η πρώτη από τις τοπικές ποικιλίες είναι η Poulsard (ή Ploussard όπως είναι γνωστή στις κοινότητες Arbois και Pupillin), ένα κόκκινο σταφύλι που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο των φυτεύσεων της περιοχής. Η Poulsard χρησιμοποιείται κυρίως σε ξηρά κόκκινα κρασιά, αλλά και σε αφρώδη ροζέ κρασιά. Φρέσκα και εύκολα στην κατανάλωση, τα κρασιά Poulsard έχουν μια ωραία παστέλ απόχρωση λόγω της λεπτής φλούδας των σταφυλιών και μερικές φορές μπερδεύονται με ροζέ, αν και η γεύση κάνει τη διαφορά σαφή. Το μπουκέτο του προσφέρει εξαιρετικά απαλά φρουτώδη, πικάντικα και λουλουδάτα αρώματα. Νότες από κεράσια, μαύρα φραγκοστάφυλα, βατόμουρα, μύρτιλα και φρέσκο ​​πιπέρι. Στον ουρανίσκο διαθέτει απαλές, εύπλαστες, τανίνες και ισορροπημένη, πικάντικη επίγευση. Ένα διακριτικό κρασί, ολοκληρώνει τέλεια ένα πιάτο με αλλαντικά, ένα λουκάνικο Morteau ή ένα εξωτικό πιάτο. Είναι ένα κρασί για ένα ολόκληρο γεύμα! Σερβίρεται μεταξύ 11 και 13°C.

Η Trousseau, η άλλη τοπική κόκκινη ποικιλία, απαιτεί υψηλά επίπεδα ηλιοφάνειας για να ωριμάσει σωστά και καλύπτει μόνο τις θερμότερες πέντε τοις εκατό περιοχές των αμπελώνων της Jura. Καλλιεργείται κυρίως γύρω από την κοινότητα Arbois, όπου παράγει μια μικρή ποσότητα ποικιλιακών κρασιών. Πλούσιο και ταννικό, αυτό το κομψό, αρωματικό κρασί αναδεικνύει το ψητό κρέας, τα μικρά κυνήγια με σάλτσα και τα καλά ωριμασμένα τυριά. Στο μπουκέτο κυριαρχούν αρώματα κόκκινων μούρων, μπαχαρικών, φρεσκοτριμμένου πιπεριού, λουλουδάτες νότες παπαρούνας και βιολέτας. Στην παλέτα ωραία δομή, τέλεια ισορροπία. Εκπληκτικά πικάντικες νότες ελαφρώς πικάντικων κόκκινων φρούτων. Σερβίρεται μεταξύ 13 και 16°C.

Pinot noir: Χρωματιστό και καλοδομημένο, το Pinot noir έχει μια προσωπικότητα που προσφέρεται για ανάμειξη. Συχνά συνδυάζεται με Poulsard και Trousseau. Ταιριάζει αρμονικά με ψητά ή μαγειρεμένα κόκκινα κρέατα με σάλτσες.

Η λευκή Savagnin (γνωστή τοπικά ως Nature) χρησιμοποιείται σε όλες τις ονομασίες προέλευσης της περιοχής. Είναι υπεύθυνη για τα ιδιόμορφα vins jaunes («κίτρινα κρασιά»). Αυτό το κρασί οφείλει το όνομά του στο έντονο χρυσοκίτρινο χρώμα του. Το Vin Jaune, που ονομάζεται επίσης «χρυσός της Jura», θεωρείται ένα από τα καλύτερα ξηρά λευκά κρασιά στον κόσμο.
Λέγεται ότι απολαμβάνεται πρώτα με τα μάτια, αλλά και τα υπόλοιπα είναι εξίσου εντυπωσιακά. Φτιαγμένο αποκλειστικά από σταφύλια Savagnin, αποκαλύπτει τις εξαιρετικές αρωματικές του ιδιότητες μόνο μετά από μια μακρά, μυστηριώδη μεταμόρφωση.

Ιθαγενές στο Château-Chalon, το Vin Jaune εξακολουθεί να είναι ο αδιαμφισβήτητος βασιλιάς αυτής της ονομασίας προέλευσης. Παράγεται επίσης στις περιοχές Arbois, L’Etoile και Côtes du Jura AOC. Υποβάλλεται σε μια συγκεκριμένη διαδικασία παλαίωσης κάτω από ένα στρώμα flor/μαγιάς γνωστό ως le voile ή veil. Μόλις υποστεί ζύμωση, διατηρείται για τουλάχιστον έξι χρόνια και τρεις μήνες σε δρύινα βαρέλια χωρίς καμία παρέμβαση του οινοποιού.

Αυτή η διαδικασία, η οποία σέβεται τη φυσική εξάτμιση του κρασιού, προκαλεί τον σχηματισμό ενός λεπτού φιλμ ζύμης στην επιφάνεια. Αυτό συμβάλλει στη διάσημη «κίτρινη γεύση»: σύνθετες γεύσεις καρυδιών, φουντουκιών, αμυγδάλων και μπαχαρικών. Μετά την παλαίωση σε βαρέλι, το προκύπτον νέκταρ εμφιαλώνεται σε ένα ειδικά κατασκευασμένο μπουκάλι clavelin που περιέχει 62 cl (ό,τι έχει απομείνει από το αρχικό λίτρο). Αυτό το ξηρό και δυνατό κρασί είναι εξαιρετικό μετά την παλαίωση, αλλά μπορεί να είναι απολαυστικό εύκολα οποιαδήποτε στιγμή:
Comté, gougères, τοστ με μανιτάρια, λευκό κρέας και ψάρια, σαλιγκάρια, καραβίδες, ριζότο, εξωτικά και πικάντικα πιάτα, κέικ καρυδιού και πιάτα με τυρί Comté είναι μερικοί υπέροχοι συνδυασμοί μ αυτό το ιδιαίτερο κρασί.

Τα vins jaunes μπορούν να παραχθούν με τις ονομασίες προέλευσης Arbois (συμπεριλαμβανομένων των Arbois-Pupillin), L’Étoile και Côtes du Jura. Ωστόσο, βρίσκονται στο απόγειό τους με την πιο αποκλειστική ονομασία Château Chalon AOP.

Μαζί με το μοναδικό vin jaune, η περιοχή Jura είναι παραδοσιακά γνωστή για το γλυκό vin de paille που παράγεται από αποξηραμένα σταφύλια. Παράγονται με τις ίδιες ονομασίες προέλευσης, με εξαίρεση το Château Chalon.

Ωστόσο, παρά τη σχετική απομόνωση της περιοχής Jura, το Chardonnay έχει κάνει την εμφάνισή του εδώ, όπως και αλλού στη Γαλλία, και τώρα αντιπροσωπεύει σχεδόν το ήμισυ του συνολικού αμπελώνα της περιοχής Jura. Γνωστό τοπικά ως Melon d’Arbois και Gamay Blanc, χρησιμοποιείται συχνότερα για την παραγωγή κρασιών σε πιο φρέσκο, φρουτώδες, μοντέρνο στυλ.

Τα ροζέ Jura βρίσκονται τα τελευταία χρόνια σε άνοδο. Το χρώμα τους είναι λίγο πολύ ανοιχτό και επιτυγχάνεται με σύντομη διαβροχή του χυμού σε επαφή με τις φλούδες των σταφυλιών Poulsard, μόνα τους ή αναμεμειγμένα με Pinot noir και Trousseau.

Αφρώδη κρασιά παράγονται επίσης εδώ από τον 18ο αιώνα. Τώρα παράγονται από περίπου 210 εκτάρια αμπελώνων, υπό την ονομασία Crémant du Jura που εισήχθη το 1995.

Vin de Paille: Γλυκό και αισθησιακό
Το γλυκό, αισθησιακό νέκταρ, το Vin de Paille παράγεται από τα καλύτερα σταφύλια των αμπελώνων Jura χρησιμοποιώντας μια παραδοσιακή τεχνική που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Είναι ένα φυσικώς γλυκό λευκό κρασί. Τα ασύγκριτα, ζαχαρωμένα και εξωτικά αρώματά του πηγάζουν από ένα χαρμάνι ειδικό για κάθε οινοποιό. Το Vin de Paille ακολουθεί αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής, επειδή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα.
Η προτιμησιακή του επεξεργασία ξεκινά κατά τη συγκομιδή, όταν επιλέγονται τα καλύτερα σταφύλια Chardonnay, Savagnin, Poulsard και Trousseau και αφήνονται στην άκρη. Τα τσαμπιά σταφυλιών στη συνέχεια τοποθετούνται σε ψάθες ή κρεμιούνται σε καλά αεριζόμενο χώρο για περίπου τρεις μήνες. Μετά από αυτή την αργή αφυδάτωση, τα σταφύλια, φυσικά γεμισμένα με ζάχαρα, πιέζονται. Ο μούστος στη συνέχεια ζυμώνεται μέχρι το επίπεδο αλκοόλ του να φτάσει τους 14,5° έως 17°. Μετά από αυτό, πρέπει να ωριμάσει υπομονετικά σε βαρέλια για τρία χρόνια. Εμφανίζει πλούσιες, σύνθετες γεύσεις ζαχαρωμένων φρούτων, μελιού, καραμέλας και μαρμελάδας.
Αυτό το ελιξίριο, χρησιμοποιούνταν από παλιά  ως φυσικό τονωτικό για τις αναζωογονητικές ιδιότητές του. Σήμερα, θεωρείται ένα από τα καλύτερα κρασιά στον κόσμο και δίνει μια ξεχωριστή νότα στο φουά γκρα και τα επιδόρπια.

Macvin du Jura: Πολυτελές λικέρ
Στην εξαιρετικά αναγνωρισμένη οικογένεια γαλλικών κρασιών λικέρ ή μιστελιού, το Macvin είναι το μόνο που παράγεται από στέμφυλα και όχι από μπράντι κρασιού. Η πανάρχαια διαδικασία παραγωγής έχει προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της AOC από το 1991 για να παράγει ένα πλούσιο, λεπτό και βελούδινο κρασί.
Λευκό, κόκκινο ή ροζέ, το Macvin du Jura παίζει με το χρώμα. Είναι ένα προσεκτικό μείγμα από τον 14ο αιώνα, του οποίου η διαδικασία παραγωγής έχει μεταδοθεί από γενιά σε γενιά. Η αλκοολική ζύμωση του φρεσκοπιεσμένου χυμού σταφυλιών σταματά και προστίθεται ένα τρίτο Marc du Jura στο μούστο. Το Macvin ωριμάζει σε δρύινα βαρέλια για τουλάχιστον 12 μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων αποκτά την πλήρη έκφρασή του. Ενώ πρέπει να περιέχει μεταξύ 16° και 22° αλκοόλ, η γεύση και η έντασή του ποικίλλουν ανάλογα με τις ποικιλίες σταφυλιών που χρησιμοποιούνται. Φτιαγμένο με Savagnin ή Chardonnay, απελευθερώνει γεύσεις σταφίδας, μαγειρεμένων δαμάσκηνων και ζαχαρωμένων φρούτων. Όταν συνοδεύεται από Poulsard, Trousseau ή Pinot Noir, εμφανίζονται εκπληκτικές νότες κόκκινων φρούτων.
Το Macvin du Jura σερβίρεται κυρίως ως απεριτίφ, αλλά είναι επίσης υπέροχο σε συνδυασμό με σοκολάτα και κατεψυγμένα επιδόρπια.

MARC du Jura:Τα μυστήρια του αποστακτήρα
Ο τελευταίος αποδέκτης της ιδιότητας AOC στην περιοχή, το Marc du Jura είναι ένα μπράντυ με κεχριμπαρένιο χρώμα. Απαραίτητο συστατικό στο διάσημο Macvin du Jura, αποστάζεται εδώ και αιώνες από τους περισσότερους οινοποιούς της Jura, οι οποίοι το θεωρούν «ζεστό για την καρδιά». Δυνατό και αρωματικό, είναι ιδανικό για να σερβιριστεί στο τέλος ενός γεύματος.

Συνθήκες αμπελώνα Jura
Η Ιουρασική περίοδος πήρε το όνομά της από την περιοχή Jura επειδή τα ασβεστολιθικά βουνά της περιοχής είναι αντιπροσωπευτικά των γεωλογικών εξελίξεων που συνέβησαν μεταξύ 145 εκατομμυρίων και 200 ​​εκατομμυρίων ετών πριν. Επομένως, οι βασικοί τύποι εδάφους εδώ είναι ασβεστόλιθος και μάργα από την Ιουρασική περίοδο.

Το όνομα του L’Etoile, του χωριού που φιλοξενεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές ονομασίες προέλευσης του Jura, λέγεται ότι προέρχεται από τα θαλάσσια απολιθώματα που χαρακτηρίζουν τα πλούσια σε ασβεστόλιθο εδάφη του (etoile στα γαλλικά σημαίνει «αστέρι»). Το Chablis και η άνω κοιλάδα του Λίγηρα είναι χτισμένα σε παρόμοια γεωλογική δομή.

Το κλίμα του Jura δεν διαφέρει από αυτό της Côte d’Or, ή ακόμα και της νότιας Αλσατίας, με ζεστά, σχετικά ξηρά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες. Η διακύμανση μεταξύ των τοποθεσιών στις κοιλάδες και στις πλαγιές των λόφων είναι αρκετά έντονη.

Ενώ οι ανατολικές, πιο ορεινές περιοχές του Jura φτάνουν σε υψόμετρο άνω των 1.350 μ, η κύρια αμπελουργική ζώνη περιορίζεται στις ελαφρώς χαμηλότερες εκτάσεις στα δυτικά, με μέσο υψόμετρο 300 μ. Η πλειονότητα των αμπελώνων του Jura, φυτεύονται σε πλαγιές με νότιο προσανατολισμό, για να αξιοποιείται στο έπακρο η ηλιοφάνεια σε αυτό το δροσερό κλίμα.

Η περιοχή διαθέτει επτά Ονομασίες Προέλευσης (AOC). Το 1936, η οινοπαραγωγική περιοχή Jura του Arbois έλαβε την πρώτη γαλλική ετικέτα AOC. Έκτοτε, άλλες έξι AOC έχουν ανταμείψει το παθιασμένο έργο των οινοποιών της περιοχής. Στις αρχές του 20ού αιώνα, αφού τα αμπέλια είχαν καταστραφεί από την αφίδα της φυλλοξήρας, αναδημιούργησαν με υπομονή αμπελώνες ανώτερης ποιότητας με σεβασμό στις παραδοσιακές πρακτικές. Σήμερα, η οινοπαραγωγική περιοχή Jura έχει τέσσερις γεωγραφικές AOC και τρεις AOC “προϊόντων”, σημάδια αυθεντικότητας, αυστηρότητας και φιλικότητας προς το περιβάλλον.

AOC Arbois:

Το 1936, η οινοπαραγωγική περιοχή Arbois του Jura τιμήθηκε με την πρώτη γαλλική ετικέτα AOC. Η ονομασία Arbois είναι η παλαιότερη και μεγαλύτερη από τις τέσσερις γεωγραφικές AOC. Το όνομά της προέρχεται από τις κελτικές λέξεις “ar” και “bois” που σημαίνουν “εύφορη γη”. Φημισμένη για τα φωτεινά και κομψά κόκκινα κρασιά της, παράγει όλη τη γκάμα των κρασιών Jura.

AOC Côtes du Jura:

Ιδρύθηκε το 1937 και είναι πανταχού παρόν από τον βορρά προς τον νότο, σε ένα ευρύ φάσμα εδαφών. Ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός της περιοχής, που παράγει κρασιά με όλες τις ποικιλίες σταφυλιών της. Όλη η γκάμα των κρασιών Jura εκπροσωπείται, αλλά κυριαρχούν τα ήρεμα και αφρώδη λευκά κρασιά – στρογγυλά, φρουτώδη και γενναιόδωρα.

AOC L’Étoile:
Το όνομά του (που σημαίνει «αστέρι») είναι ένας θρύλος από μόνο του. Μπορεί να αναφέρεται στα αμέτρητα μικροσκοπικά αστεροειδή απολιθώματα πεντακρινίτη που είναι θαμμένα στο έδαφός του, ή στην αστεροειδή διάταξη των πέντε λόφων που περιβάλλουν το χωριό. Αυτή η AOC παράγει εξαιρετικά λευκά κρασιά, συμπεριλαμβανομένων των Vin Jaune και Vin de Paille, από το
1937. Το Chardonnay είναι βασιλιάς, μόνο του ή σε συνδυασμό με Savagnin.

AOC Château-Chalon:
Αυτή η AOC παράγει ένα από τα καλύτερα κρασιά στον κόσμο από το 1937. Προερχόμενο αποκλειστικά από το Savagnin, το Vin Jaune είναι το μόνο κρασί που παράγεται εδώ. Το χρυσό νέκταρ αποκαλύπτει τον ασύγκριτο χαρακτήρα του μόνο μετά από μια μακρά, επιβλεπόμενη περίοδο παλαίωσης. Η παραγωγή ενός έτους μπορεί ακόμη και να παραλειφθεί εάν η ποιότητα των σταφυλιών δεν θεωρείται βέλτιστη.

Τρία AOC «προϊόντων» εμπνευσμένα από μια μακρά παράδοση:
Macvin du Jura, Crémant du Jura και Marc du Jura
Το πρώτο, που απονεμήθηκε το 1991, καλύπτει ένα από τα καλύτερα κρασιά λικέρ της Γαλλίας: Macvin du Jura. Συνήθως λευκό, μπορεί επίσης να είναι κόκκινο ή ροζέ. Με AOC από το 1995, το Crémant du Jura είναι ένα εορταστικό, αφρώδες κρασί που παράγεται σε όλη την περιοχή. Το πιο πρόσφατο AOC, το Marc du Jura, καλύπτει την παραγωγή μπράντι από στέμφυλα.