Μάρτης Γδάρτης

Η παροιμία που ταιριάζει γάντι στην κακοκαιρία Φίλιππος, που έπληξε  τη χώρα μας τις προηγούμενες μέρες, δεν είναι άλλη από τη «Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης». Στην  οποία η λαϊκή σοφία αποτυπώνει με τρόπο άμεσο, απλό, ευρηματικό και κατανοητό την τελευταία έκλαμψη του χειμώνα πριν τον ερχομό της άνοιξης.

Το θέμα με τις κακοκαιρίες σαν τον Φίλιππο είναι ότι μπορεί να προκαλέσει ζημιές στην αγροτική παραγωγή και ειδικά στο αμπέλι. Γιατί σε αντίθεση με εμάς, που μπορούμε να ακυρώσουμε μία εκδρομή για να αποφύγουμε την κακοκαιρία, για το αμπέλι δεν ισχύει το ίδιο. Τα αμπέλια καρτερούν τον ερχομό της άνοιξης για να ξυπνήσουν από τον χειμωνιάτικο λήθαργο ακολουθώντας τον βλαστικό τους κύκλο. Σύμφωνα με τον οποίο, κατά τη διάρκεια του χειμώνα τα αμπέλια  «κατεβάζουν» όλους τους χυμούς στις ρίζες τους για να προστατευούν από το κρύο, καθώς περιμένουν την άνοδο της θερμοκρασίας του εδάφους που επιφέρει η Άνοιξη.

Η άνοδος της θερμοκρασίας του εδάφους αποτελεί και το έναυσμα για το αμπέλι να «ανεβάσει» τους χυμούς του στον κορμό. Μιας διαδικασίας που, όπως ειπώθηκε, άπαξ και ξεκινήσει δεν μπορεί να ανασταλεί ή να μετατεθεί χρονικά.  Η πρώτη και άμεσα ορατή συνέπεια αυτής της διαδικασίας είναι το φούσκωμα των οφθαλμών που έχουν διατηρηθεί από το κλάδεμα, οι οποίοι με τη σειρά τους θα δώσουν τους νέους κλώνους που θα φέρουν τα σταφύλια. Στάδιο όπου οι τελευταίοι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις ανοιξιάτικες παγωνιές, όπως θα μπορούσε να είναι ο Φίλιππος.

Πώς μπορεί να επηρεάσει η κακοκαιρία;

• Καταστροφή Οφθαλμών: Η αλήθεια είναι ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα αλλά και το ύψος της παραγωγής, καταστρέφοντας τους οφθαλμούς. Αλλά ο Φίλιππος δεν έδειξε πολύ άγριες διαθέσεις θερμοκρασιακά, τουλάχιστον για το αμπέλι, σε μία χρονιά που θεωρείται ήδη όψιμη. Αυτό μεταφράζεται στο γεγονός ότι είναι δύσκολο να υπήρχαν  αμπέλια που να έχουν εκπτυχθεί οι οφθαλμοί τους και άρα να είναι ευαίσθητοι.
• Μυκητιακή ή Βακτηριακή Προσβολή: Και σε αυτό το πεδίο δεν φαίνεται ο Φίλιππος να δημιούργησε κινδύνους για τα αμπέλια. Τουλάχιστον για όσους  αμπελουργούς απέφυγαν να κλαδεύσουν το αμπέλι τους σε συνθήκες υψηλής υγρασίας. Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν μόνο σε αμπέλια που έχουν ήδη κλαδευτεί και έχουν γίνει σε αυτά μεγάλες τομές και οι οποίες έμειναν όμως χωρίς επάλειψη με ειδική πάστα προστασίας.
• Καθυστέρηση Εργασιών Στο Αμπέλι: Αυτή είναι πιθανότατα η πιο σημαντική πτυχή που θα επηρεάσει η κακοκαιρία. Καθώς οι εργασίες μετατίθενται χρονικά διαταράσσοντας το προγραμματισμό. Ειδικά αν συνυπολογιστεί η χρόνια έλλειψη εργατικών χεριών στον αγροτικό τομέα και τα προβλήματα που δημιουργεί στη χρονική δέσμευση τους από κάποιον παραγωγό. Προβλήματα μπορεί να αντιμετωπίσουν και αμπελοχώραφα με βαριά χώματα, που θα κατακρατήσουν νερό για αρκετές μέρες κάνοντας τα αδιάβατα για ανθρώπους και μηχανήματα.
• Οψίμηση Τρύγου: Όπως αναφέρθηκε ήδη η φετινή χρονιά δείχνει να είναι όψιμη. Αν παραταθεί κι άλλο η έκπτυξη των οφθαλμών τότε ίσως να σημειωθούν προβλήματα στην περίοδο του τρύγου. Κυρίως για ποικιλίες και περιοχές όπου οι φθινοπωρινές βροχές εκδηλώνονται κοντά στην περίοδο του τρύγου.

Σε κάθε περίπτωση είναι ακόμα πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για τη φετινή καλλιεργητική περίοδο. Της οποίας ο πιο αστάθμητος παράγοντας ως τώρα είναι ο ανθρώπινος ( Πούτιν κάτσε φρόνιμα) και ο οικονομικός. Θέτοντας τα νεύρα και τη διάθεση των αμπελουργών σε δοκιμασία, αυξάνοντας ελαφρά τη γκρίνια τους. Βέβαια όλα αυτά κάτω από τη σκιά του νέου κύματος κακοκαιρίας που πλησιάζει από τα βόρεια.

Ας ελπίσουμε για το καλύτερο

Κώστας Προβατάς Dip WSET

The Crunchy Grape