Ο Ισπανικός Ταύρος ενάντια στο καταλανικό γαϊδούρι
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 1ης Οκτώβρη στην Καταλονία έχει μονοπωλήσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον, καθώς οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και Καταλονίας έχουν εμπλακεί σε μια αδιέξοδη διελκυστίνδα. Με την αταλάντευτη στάση και των δύο σε αυτό το επικίνδυνο Chicken Game, η ενότητα της Ισπανίας φαίνεται σαν ένα σχοινί που το τραβάει από τη μία μεριά ο ισπανικός ταύρος και από την άλλη το καταλανικό γαϊδούρι.
Οι καταλανοί μπορεί να υπερψήφισαν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία, αλλά φαίνεται ότι πολλές εταιρείες δεν συμφωνούν με το αποτέλεσμα και προχωρούν σε αλλαγή της έδρας τους εκτός Καταλονίας. Ο φόβος τους, για τις οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να προκαλέσει η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, έχει συμβάλει τα μέγιστα σε αυτήν την απόφαση.
Στο κρασί τι γίνεται όμως;
Μια τράπεζα, όπως και μια εταιρεία υψηλής τεχνολογίας, μπορεί να μετακομίσει τα κεντρικά της οπουδήποτε μέσα στην ΕΕ, πόσο μάλλον στην Ισπανία. Ενώ η δραστηριότητα τέτοιων εταιρειών έχει την ικανότητα να μπορεί να μετεγκατασταθεί από σύντομα ως και άμεσα σε άλλη έδρα, το ακριβώς αντίθετο ισχύει στο κρασί.
Η Καταλονία είναι μια από τις διασημότερες οινοπαραγωγές ζώνες της Ισπανίας και εδρεύουν εκεί μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας στο χώρου του κρασιού. H Καταλονία αντιπροσωπεύει σήμερα σημαντικό ποσοστό της παραγωγής του ισπανικού κρασιού, με πάνω από 200 οινοποιεία να δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Στην Καταλονία βρίσκεται και το Priorat η μία από τις δύο DOCa ( η ανώτερη κατηγορία ποιότητας ) ,ή άλλη είναι η Rioja, της Ισπανίας.
Τα μεγάλα όπλα της Καταλονίας.
Στην Καταλονία παράγεται το 95 % της Cava -ισπανικός αφρώδης οίνος παραγόμενος με την παραδοσιακή μέθοδο- που είναι ένα από τα πιο διάσημα ισπανικά κρασιά και το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής μοιράζονται οι κολοσσοί Freixenet και Cordoniu. Μόνο η Cava αγγίζει πωλήσεις ύψους 245 εκατομμυρίων φιαλών και αποτελεί από τα πιο δυνατά εξαγώγιμα κρασιά της Ισπανίας.
Ο Miguel Torres είναι η τρίτη πιο γνωστή καταλανική εταιρεία, με έδρα στο Penedes και την επιχειρηματική του δραστηριότητα να απλώνεται μέχρι τις ΗΠΑ, την Χιλή και την Κίνα. Ο Torres θεωρείται σήμερα – διακαίως – ένας από τους πρωτοπόρους του ισπανικού κρασιού, έχοντας συμβάλει καθοριστικά στην ποιοτική αναβάθμιση του τις τελευταίες δεκαετίες.
Τέλος, υπάρχει και το Priorat, που συγκαταλέγεται στις πιο φημισμένες και ποιοτικές αμπελουργικές ζώνες της Ισπανίας, χωρίς όμως να έχει την μακρόχρονη φήμη της Rioja. Με μόλις 19.000 στρέμματα αμπελώνων -η Rioja έχει 635.000 και η Ribera del Duero 215.000 στρέμματα- και παραγωγή που αγγίζει ποσοστό μικρότερο του 0,5% των δύο άλλων διάσημων ζωνών, το Priorat σήμερα έχει καταφέρει να παράγει 5 από τα 25 καλύτερα και ακριβότερα ισπανικά κρασιά, σύμφωνα με το Wine-searcher.
Το δίλημμα
Η πλειοψηφία των οινοποιών και των αμπελουργών της Καταλονίας φέρονται να στηρίζουν το κίνημα της ανεξαρτησίας από την Ισπανία, θεωρώντας ότι το καταλανικό κρασί δεν έχει συμφέρον να πωλείται σαν κρασί made in Spain. Οι παραγωγοί εκτιμούν ότι τα κρασιά τους αδυνατούν να κερδίσουν την αναγνώριση και την τιμή που τους αντιστοιχεί , γιατί παρασύρονται από τις χαμηλές τιμές του ισπανικού κρασιού. Το ισπανικό κρασί προσπαθεί για χρόνια να ξεφύγει από την εικόνα αυτή και θεωρούν ότι τα κρασιά της Καταλονίας έχουν συμβάλει πολύ σε αυτήν την προσπάθεια.
Από την άλλην πλευρά, βρίσκονται αυτοί που εκτιμούν ότι το καταλανικό κρασί έχει συμφέρον να παραμείνει ισπανικό κρασί, γιατί τα τερτίπια της ιστορίας το έφεραν έτσι που οι περισσότερες ιθαγενείς καταλανικές ποικιλίες, έχουν προ πολλού κατοχυρωθεί από τους Γάλλους ως δικές τους. Επιπλέον, στην περίπτωση που το νέο κράτος δεν γίνει δεκτό στην ΕΕ, θα χάσει ένα μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς που έχει ως τώρα κερδίσει.
.. και ο φόβος του Boycottage.
Οι μεγάλες εταιρείες της Καταλονίας φοβούνται ότι η ανεξαρτησία θα τους προκαλέσει τεράστια οικονομικά προβλήματα καθώς δεν θα μπορούν να διατηρήσουν την ικανότητα τους να χρηματοδοτούνται σε Ευρώ. Άλλωστε, οι κολοσσοί Freixenet και Cordoniu δεν μπορούν να ξεχάσουν την πτώση των πωλήσεων που αντιμετώπισαν το 2004-05. Ήταν τότε που ο κυβερνήτης της Καταλονίας προέτρεψε τους συμπολίτες του να μποϋκοτάρουν την υποψηφιότητα της Μαδρίτης για την ανάληψη των ολυμπιακών του 2012 – δεν ρωτάγανε και οι Μαδριλένοι εμάς που καήκαμε-;. Η στάση των Καταλανών πυροδότησε την αντίδραση των υπόλοιπων Ισπανών που αποφάσισαν να μποϋκοτάρουν με την σειρά τους τα κρασιά Cava. Η πτώση των πωλήσεων ξεπέρασε το 7% τη χρονιά εκείνη και το σήμερα φαίνεται ότι ξυπνάει άσχημες μνήμες στη βιομηχανία του καταλανικού αφρώδους οίνου.
Η δύναμη των κρασιών της Καταλονίας στηρίζεται αφενός στην έντονη εξαγωγική δραστηριότητα των μεγάλων εταιρειών μαζί με τη διεθνή αναγνώριση του Priorat και αφετέρου στην έντονα σοβινιστική στάση των κατοίκων που τα τελευταία χρόνια μαζί με την κορύφωση των αποσχιστικών τάσεων έχουν υιοθετήσει και την λογική buy local – buy Catalan.
Όπως και να έχει η κατάσταση σήμερα, φαίνεται ότι το κρασί της Καταλονίας είναι αδύναμο να ξεφύγει από την δύνη της πολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Μαδρίτη και την Βαρκελώνη. Για τους λάτρεις της Cava, των κρασιών του Torres και αυτών από το Priorat πιθανότατα ο χρόνος να κυλάει βασανιστικά αργά. Όμως η τύχη του πλέον βρίσκεται στα χέρια…. -ή ορθότερα στις οπλές- των ταύρων και των γαϊδουριών.
Κώστας Προβατάς
