Σικελία: Ένα νησί Αξίας και Καινοτομίας

Οι οινοπαραγωγοί της Σικελίας επενδύουν και δίνουν έμφαση στην ποιότητα

Η Νότια Ιταλία έχει από καιρό προσελκύσει την προσοχή  με τα κρασιά της που είναι πολύ φιλικά προς το φαγητό και συχνά προσιτά οικονομικά. Οι μοναδικές συνθήκες ανάπτυξης του νησιού, 900 μίλια ακτογραμμή και οι δεκάδες εκπληκτικές, τοπικές ποικιλίες σταφυλιών, συνδυάζονται μαζί  για να παράγουν εξαιρετικά κρασιά όλων των ειδών και των τιμών.

“Η μεγαλύτερη δύναμη της Σικελίας είναι οι γηγενείς ποικιλίες της. Η Αίτνα πιθανώς να είναι η πιο μοναδικά αναπτυσσόμενη περιοχή της Ιταλίας. Ο συνδυασμός εδάφους, υψόμετρου, παλιών αμπελώνων και ποικιλιών, προσφέρουν μια ποικιλομορφία και πολυπλοκότητα, κάτι που καμία άλλη περιοχή στον κόσμο δεν μπορεί να αντιγράψει,” δήλωσε ο Craig Perman, ιδιοκτήτης της κάβας Perman Wine Selections, με έδρα το Σικάγο. Το κατάστημα, συνήθως φιλοξενεί μια εναλλασσόμενη συλλογή από περίπου πέντε κρασιά Σικελίας, με τιμές από 18$- 60$ το μπουκάλι.

“Το ενδιαφέρον για τη Σικελία έχει αυξηθεί πολύ σε γενικές γραμμές», συμφώνησε ο Jamie Wolff, συνιδιοκτήτης της κάβας Chambers Street Wines, στην πόλη της Νέας Υόρκης. Στο κατάστημα του φιλοξενεί 36 διαφορετικά κρασιά από την Σικελία, που κυμαίνονται από ξηρό Marsala 375ml  ως το Cornelissen 12 Magna, το οποίο κοστίζει  449$.

Η αύξηση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών για την Σικελία έχει σε μεγάλο βαθμό να κάνει με την αυξημένη προβολή τους στα εστιατόρια. “Τα κρασιά της Σικελίας προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα για την τιμή τους και είναι εξαιρετικά συνοδευτικά για το φαγητό», είπε ο Wolff.

Η γενικότερη εικόνα

Πριν από δύο δεκαετίες η Σικελία κυριαρχούνταν από μία πληθώρα μέτριων συνεταιρισμών και μαστιζόταν από μια απαρχαιωμένη αμπελουργία και οινοποίηση. Ένας συνδυασμός επενδύσεων, τόσο από τις τοπικές οικογένειες όσο και από τα οινοποιία της Βόρειας Ιταλίας, όπως το Mezzacorona συνοδεύτηκε επιτυχώς με την αμπελουργική έρευνα και μια ανανεωμένη έμφαση στις εδαφικές και κλιματολογικές συνθήκες.

“Ο έλεγχος της θερμοκρασίας κατά τη πίεση και τη ζύμωση ήταν η πρώτη μεγάλη επανάσταση στη δεκαετία του 1980. Στη συνέχεια, οι παραγωγοί επικεντρώθηκαν περισσότερο στα αμπέλια, μειώνοντας την απόδοση ανά φυτό. Στόχος ήταν η βελτίωση της ποιότητας και η απόκτηση μοναδικών και αναγνωρίσιμων σοδειών με μεγαλύτερη προσωπικότητα», δήλωσε ο Antonio Rallo, ο ιδιοκτήτης και Διευθύνων Σύμβουλος του Οινοποιείου Donnafugata και πρόεδρος της οργάνωσης Wines of Sicilia  DOC.

Το νησί προσφέρει 23 κρασιά DOC και ένα DOCG, το Cerasuolo di Vittoria. Το μεγαλύτερο μέρος του νησιού είναι ορεινό, με το υψόμετρο να φτάνει τα 3.500 πόδια πάνω από το επίπεδο της θάλασσας στο όρος Αίτνα! Αυτές οι συντριπτικές συνθήκες ανάπτυξης οδηγούν σε σοδειές που διαρκούν από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο κάθε χρόνο.

Οι αμπελώνες που περιλαμβάνουν τα τοπικά σταφύλια, καταλαμβάνουν έως και το 68% του νησιού, σύμφωνα με το Sicilia DOC. Οι περισσότεροι από τους μεγάλους παραγωγούς έχουν εκπονήσει πειραματικές δοκιμές σταφυλιών για να δουν τι αναπτύσσεται καλύτερα σε κάθε περιοχή, και σχεδόν κάθε παραγωγός παράγει αυτή τη στιγμή τουλάχιστον εννέα διαφορετικές ποικιλίες σταφυλιών, σύμφωνα με την Assovini Sicilia, την Ένωση Οινοπαραγωγών με έδρα το Παλέρμο, στην οποία ανήκουν  79 παραγωγοί της Σικελίας.

Το 2015, παράχθηκαν περίπου 25 εκατομμύρια φιάλες υπό το DOC Sicilia  και 14 εκατομμύρια κάτω από άλλα DOC, σύμφωνα με το DOC Sicilia, ενώ οι προβλέψεις για το τρέχον έτος είναι 28 εκατομμύρια. Μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου του 2015, υπήρχαν περίπου 90 καταγεγραμμένα οινοποιεία  στην ένωση Wines of Sicily DOC που καλύπτουν 100.080 εκτάρια. Τα κρασιά εξάγονται σε 78 χώρες.

Ενώ τα οινοποιεία έχουν αναβιώσει τις  πρακτικές του παρελθόντος, όπως η χρήση των παραδοσιακών συστημάτων βαρύτητας ροής που ονομάζονται palmenti, εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο πιο “πράσινων” μέτρων οινοποίησης. Σύμφωνα με την Assovini, το 75% των μελών παράγουν ¨καθαρή” ενέργεια, ενώ το 69% λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση των αποβλήτων.

Το σταφύλι που έβαλε την Σικελία στο χάρτη

Το Nero d’Avola αποτελεί εδώ και καιρό το βασικό όχημα για τις πωλήσεις του νησιού. Οι έμπειροι εισαγωγείς της νότιας Ιταλίας, όπως ο Winebow και ο Vias, ξεκίνησαν φέρνοντας δεκάδες μάρκες από αυτή την ποικιλία, πριν από δύο δεκαετίες. Πολλά από τα κρασιά αυτά ήταν φρουτώδη και ευκολόπιοτα , και με 12,99$ λιανική τιμή κατέλαβαν την πρώτη θέση σε κατανάλωση ποτηριού των 8$, την οποία θα έπαιρνε το Αργεντίνικο malbec, πάνω από μια δεκαετία αργότερα.

Ενώ πολλές από τις προηγούμενες σοδειές Nero d’Avolas δεν ήταν ιδιαίτερα εκλεπτυσμένες, αυτές που παράγονται σήμερα έχουν αλλάξει το παιχνίδι στο λιανικό εμπόριο. Η Barbara Insel, πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ερευνών Stonebridge, που εδρεύει στη Νάπα, λέει ότι το Nero d’Avola είναι ένα από τα κορυφαία σε πωλήσεις σταφύλια που προέρχονται από την Ιταλία. Οι παραγωγοί έχουν τελειοποιήσει πολλές υπό-περιοχές στις οποίες το σταφύλι είναι άριστο, συμπεριλαμβανομένης και της νοτιοανατολικής περιοχής γύρω από το Noto.

Ο Alessio Planeta, ο ιδιοκτήτης και ιδρυτής του οινοποιείου, συγκρίνει το Nero d’Avola που παράγεται κοντά στο Noto με το έντονο Priorat που παράγεται σήμερα στην Ισπανία. Η περιοχή συχνά εξισώνεται με την Montalcino. Άρα δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μερικοί  παραγωγοί της Τοσκάνης, όπως o Zisola από το Mazzei, φτιάχνουν πικάντικα Nero d’Avolas με εκχύλισμα μαύρου πιπεριού που θυμίζουν Sangiovese.

Τα μεγάλα αγόρια του παιχνιδιού

Οι μεγάλες επενδύσεις από παραγωγούς της Βόρειας Ιταλίας αλλάζουν το πρόσωπο της Σικελιανής οινοποίησης. Ντόπιες οικογένειες, όπως οι Planetas και οι Rallos, έχουν επενδύσει σε μεγάλες εκτάσεις σε όλο το νησί για να επικεντρωθούν στην παραγωγή των σωστών σταφυλιών σε οποιαδήποτε συνθήκη.

Το νησί αποτελούσε για πολύ καιρό έναν συνδυασμό της κληρονομιάς του παλαιού κόσμου από τους αιώνες της οινοποίησης που αναμειγνύεται με αρκετό πειραματισμό του σύγχρονου κόσμου. Τα δυο αυτά στοιχεία τελικά ενώνονται για να βγάλουν το καλύτερο και των δύο κόσμων. «Η παράδοση και η καινοτομία συναντώνται στα κελάρια της Σικελίας της νέας χιλιετίας», δήλωσε ο Planeta σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση της οινοποίησης.

Το παιχνίδι του εμπορίου

Το ενδιαφέρον για κρασιά της Σικελίας έχει αυξηθεί τόσο πολύ που συχνά έχουν τα δικά τους τμήματα μέσα στις κάβες. Ο Wolff τα έχει μαζί, ταξινομημένα γεωγραφικά και ανά ποικιλία. Ο μεγαλύτερος όγκος των κορυφαίων σταφυλιών του είναι τα τοπικά, και περιλαμβάνουν τα Nero d’Avola, Frappato, Carricante, Grillo και Zibibbo.

“Υπάρχει ένας ωκεανός αδιάφορων και ανώνυμων κρασιών που παράγονται στη Σικελία από διεθνή σταφύλια όπως το Chardonnay και το Syrah,” είπε. “Εκείνα που φτιάχνονται από τα ντόπια σταφύλια της Σικελίας φτιάχνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπει στο κρασί να αναδείξει το σταφύλι και τον τόπο καταγωγής του.” Το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών από την Σικελίας πωλείται στο εύρος των 11.99$ έως 44.99$. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι είναι εξαιρετικά κρασιά σε πολύ λογικές τιμές.

Αν η Σικελία συνεχίσει με τους σημερινούς ρυθμούς των επενδύσεων και της καινοτομίας, είναι πιθανό να δούμε περισσότερα κρασιά υψηλής ποιότητας από αυτό το ιδιόμορφο νησί στο μέλλον.