Τα ελληνικά λευκά κρασιά και η ανακάλυψη της Αμερικής
Το μάθημα της ιστορίας στο δημοτικό αρχίζει να διδάσκεται στα παιδιά από την τετάρτη τάξη, αρχίζοντας με την ελληνική ιστορία και φτάνοντας στην έκτη τάξη, τα παιδιά, διδάσκονται τις μεγάλες ανακαλύψεις της ανθρωπότητας.
Μια από αυτές είναι και η ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο το 1492. Αυτή όμως η ύλη διδάσκεται κάθε χρονιά, στην ίδια τάξη ανελλιπώς εδώκαι πολλές δεκαετίες.. Προφανώς δεν είναι τυχαία η έκφραση περί «ανακάλυψης της Αμερικής» που συχνά χρησιμοποιείται περιπαιχτικά.
Τον τελευταίο καιρό η παραπάνω φράση βρίσκει πεδίο εφαρμογής στα ελληνικά λευκά κρασιά και τις δυνατότητες που έχουν κάποια από αυτά να παλαιώνουν, αλλά δυστυχώς εξαντλείται σε ανέξοδες συζητήσεις και αντεγκλήσεις που περισσότερο παραπέμπουν σε ελιτίστικες συμπεριφορές και bullying. Τελικά, το συγκεκριμένο ζήτημα τείνει να καταλήξει σαν τη διαμάχη για το πόσοι άγγελοι χορεύουν στο κεφάλι μιας καρφίτσας .
Ήταν από πάντα γνωστό ότι τα ελληνικά λευκά κρασιά παλαιώνουν;
Το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα λευκά κρασιά που αντέχουν στην παλαίωση, είναι το αποτέλεσμα πολλών επιμέρους αλλαγών που συνέβησαν τα τελευταία είκοσι χρόνια, τόσο στο αμπέλι όσο και στο οινοποιείο. Προτού αναφερθούν αυτές οι αλλαγές ας διευκρινιστεί τι σημαίνει παλαίωσηενός κρασιού. Τα λευκά κρασιά λόγω της φύσης των αρωμάτων τους και της απουσίας των φαινολικών ενώσεων που απαντώνται στα κόκκινα κρασιά, είναι λιγότερο προστατευμένα απέναντι στην επίδραση του χρόνου. Οι φαινολικές ενώσεις συναντώνται στα στερεά μέρη του σταφυλιού και μπορούν να μεταφερθούν στο κρασί μόνο μετά την επαφή του μούστου με τα στέμφυλα. Επιπλέον, είναι υπεύθυνες για το χρώμα των ερυθρών κρασιών, τη στυφάδα τους και έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες που επιτρέπουν στα ερυθρά κρασιά να παλαιώνουν επί μακρότερο των λευκών.
Δεν είναι τυχαίο ότι παγκοσμίως υπάρχουν συγκεκριμένες περιοχές, όπου παράγονται λευκά κρασιά που αντέχουν την παλαίωση. Με και κατά την παλαίωση, το αρωματικό προφίλ των λευκών κρασιών μεταβάλλεται, με τη φρεσκάδα να παραχωρεί την θέση της σε πιο εξελιγμένα αρώματα και το σώμα του κρασιού να αποκτά μεγαλύτερη συμπύκνωση και να ενσωματώνει τα δομικά του χαρακτηριστικά.
Σήμερα τα λευκά κρασιά από ελληνικές ποικιλίες έχουν, όντως, κατακτήσει ένα ποιοτικό επίπεδο που μπορούν εύκολα να διατηρήσουν τη φρεσκάδα τουςγια δύο με τρία χρόνια. Πριν 15 ή 20 χρόνια όμως κάτι τέτοιο δεν αποτελούσε μια αυταπόδεικτη αλήθεια καθώς χρειάστηκαν να αλλάξουν αρκετά πράγματα. Η ποιοτική αλλαγή ξεκίνησε από το αμπέλι με τη μείωση της απόδοσης του και την κατακόρυφη βελτίωση της υγείας των σταφυλιών που έφταναν στα οινοποιεία. Στα δε οινοποιεία, μοντέρνος εξοπλισμός και εκπαιδευμένοι στο εξωτερικό οινολόγοι, σηματοδότησαν την αρχή της καταξίωσης των ελληνικών λευκών ποικιλιών και των κρασιών τους.
Η εξέλιξη των ελληνικών λευκών κρασιών ακολούθησε κατά πόδας αυτήν του παγκόσμιου αμπελώνα, όπου τα λευκά κρασιά που κυριαρχούσαν για πολλά χρόνια, είχαν στηριχθείστην ένταση των φρουτώδων αρωμάτων και της φρεσκάδας ή στην ένταση και τη γλύκα της βανίλιας από τη χρήση δρύινων βαρελιών. Επειδή όμως όπως διδάσκεται στη φυσική, για κάθε δράσηγεννάται μια ίση και αντίθετη προς αυτήν αντίδραση (3ος νόμος του Νεύτωνα), πολλοί φίλοι του κρασιού άρχισαν να αναζητούν κάτι το διαφορετικό. Στην εποχή των socialmediaμπορεί τα όρια ανάμεσα στην ανάγκη για κάτι διαφορετικό και στην ανάγκη για διαφοροποίηση να είναι δυσδιάκριτα, είναι όμως υπαρκτά και ίσως θα έπρεπε να θεωρούνται και δεδομένα. Ακόμα και αν θυμίζουν τη λούπα (loop) με την κότα και το αυγό, το βασικό της υπόθεσης είναι ότι η επιλογή ανάμεσα στην μια ή την άλλη πλευρά είναι δικαίωμα του καθενός και ορίζεται από την αντίληψη της πραγματικότητας που ο οποιοσδήποτε από εμάς έχει.
Η εποχή της αποκάλυψης
Η δική μας ανακάλυψη της λευκής οινικής «Αμερικής» ξεκίνησε από τους δύο MastersofWine, που πρώτοι μας έδειξαν ότι υπάρχουν και ταπεινές λευκές ποικιλίες που παλαιώνουν εξαιρετικά σαν τον Ροδίτη και το Σαββατιανό. Τα υπόλοιπα είναι απλά ιστορία εν τη γενέσει και όπως και μετά τον Κολόμβο ακολούθησαν αμέτρητοι εξερευνητές, έτσι και στα ελληνικά λευκά ξεκίνησε η εποχή της ανακάλυψης των ορίων της παλαίωσης. Όλες οι λευκές μας ποικιλίες έχουν μπει πλέον στο μικροσκόπιο και η εξερεύνηση τους θυμίζει την αναζήτηση του Ελντοράντο από τους Ισπανούς τυχοδιώκτες.
Στο δια ταύτα και όσον αφορά την συζήτηση που έχει αρχίσει για την παλαίωση των ελληνικών λευκών κρασιών, πολλά μπορούν να ειπωθούν, αλλά αυτό που χρειάζεται είναι η ψυχραιμία. Στην χώρα της θεωρίας του«όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες οι άλλοι τρώγανε βελανίδια»η σύγκριση κάποιων ελληνικώνκρασιών με τα διάσημα κρασιά της Ευρώπης, είναι απλά πλημμέλημα.
Επειδή το κρασί είναι-μεταξύ άλλων- και έρωτας, ας έχουμε υπόψιν μας ότι όπως με το φρεσκοερωτευμένο ζευγάρι, έτσι και με τους λάτρεις των εξελιγμένων αρωμάτων, ο βήχας και ο έρωτας δεν κρύβονται. Για να επανέλθουμε στον Κολόμβο είναι φαιδρό να αρνιόμαστε στους «νέους» τον ενθουσιασμό της ανακάλυψης, είναι σαν οι μαθητές της πρώτης γυμνασίου να απαιτούν να σταματήσει να διδάσκεται η ιστορία της ανακάλυψης της Αμερικής στο δημοτικό σχολείο.
Οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να λένε ότι για τα γούστα και τα χρώματα δεν πρέπει να τσακώνεται κανείς, ανάλογα, το κρασί και η απόλαυση του δεν μπορεί να ορίζεται σαν διαδικασία μυστικιστικής λειτουργίας μιας κλειστής κάστας «γνωρίζοντων».Σαφέστατα, δεν είναι απαραίτητο να ταξιδέψουμε όλοι στο διάστημα για να αποδεχτούμε ότι η Γη δεν είναι επίπεδη, όπως αντίστοιχα δεν απαιτείται να περάσει κάποιος από όλα τα στάδια της παραγωγής -από το αμπέλι μέχρι και την πώληση στο ράφι ή το εστιατόριο-, για να εκφράσει άποψη για το κρασί. Από την άλλη μεριά όμως, δεν μπορεί η πραγματικότητα μας να ορίζεται από το σύνολο των εμπειριών μας, από τη στιγμή που υπάρχει και η μέθοδος της έρευνας η οποία μπορεί απλά να απαιτεί την πληκτρολόγηση ενός ή δύοτηλεφωνικώναριθμών και μερικές ερωτήσεις, πριν καταλήξει κάποιος στα όποια συμπεράσματα.
Τέλος για όλους εσάς τους φανατικούς λάτρεις της φρεσκάδας δεν έχουμε παρά να σας παροτρύνουμε να δοκιμάσετε τις αγαπημένες σας ετικέτες και φρέσκιες αλλά και παλαιωμένες παρατηρώντας την εξέλιξη τους και την αντοχή τους στο πέρασμα του χρόνου. Η μελέτη της εξέλιξης των αγαπημένων μας φιαλών μπορεί να καταλήξει και σε αγαπημένη συνήθεια.
Στους εραστές της παλαίωσης απλά να θυμίσουμε ότι … «κι εμείς ερωτευτήκαμε αλλά δεν τρελαθήκαμε».
Κώστας Προβατάς
